Protestantse Gemeente te Leiden

Van Vollenhovenkade 22
2313 GG LEIDEN

tel: 071 5764145

 

Kamer van Koophandel nr. 64671755

 

webmaster: info@leidskerkblad.nl

 


mei 2012 - Rob van Waarde publiceert boek over samenlevingsopbouw

 

‘Zo wordt het spel gespeeld’ – Over empowerment en gemeenschap.

 

Hoe geven wij gestalte aan samenlevingsopbouw anno nu vanuit gelovige inspiratie? Hoe kunnen er plekken groeien midden in een stadswijk die ook gestigmatiseerde mensen insluiten? Plekken die van fundamentele betekenis zijn. Het boek Zo wordt het spel gespeeld beschrijft hoe zulke betekenisvolle plekken ontstaan in stadswijken met mensen die achterstand en uitsluiting kennen.

 

Voorafgaand aan zijn leven als studentenpastor in Leiden werkte Rob van Waarde in het kerk- en buurtwerk in Rotterdam-Zuid. Samen met collega’s uit het gelovig geïnspireerde werk in buurthuizen en onder dak- en thuislozen – ook Urban Mission genoemd – publiceerde hij onlangs dit boek als weerslag van een praktijkonderzoek naar deze vragen. De doelstelling van die werksoort is om op grond van het evangelie meest kwetsbare mensen te ondersteunen zodat zij meer regie krijgen over factoren die de kwaliteit van hun leven bepalen. Dat wil zeggen ‘empowerment’ verwerven. Het gaat er dus om een bijdrage te leveren aan leefomstandigheden en het geestelijk welzijn.

 

In de praktijk blijkt telkens dat er eerst een stap gemaakt moet worden om in de leefwereld van de doelgroep te geraken. Er bestaat een kloof tussen de wereld van de instellingen en die van de doelgroep. Zij ervaren dat zij geen aansluiting vinden, doordat voorzieningen niet of niet goed bij hen terecht komen en doordat beslissingen over hun buurt buiten hen om worden genomen. Wie als kerk een buurthuis start, dreigt gemakkelijk ook zo’n instelling te worden. Wat is er voor nodig dat iemand toch die drempel overstapt?

 

De houding van de medewerkers en de sfeer van de plek maken het verschil. Pastores en vrijwilligers proberen zich kwetsbaar op te stellen en zijn zelf ook in het geding. De omgang met bijvoorbeeld dak- en thuislozen kan soms schokkend zijn, maar soms ook zeer verrassend. Durft de pastor het onvoorspelbare van de ontmoeting aan en zijn rol van ‘iemand die het weet’ opzij te zetten? Dit moment waarin de beroepskracht teruggeworpen wordt op zijn basis en de verhouding tot de ander niet in de bekende kaders te vatten is, wordt het ‘lege moment’ genoemd. Er ontstaat ruimte voor een wederkerige ontmoeting en voor gelijkwaardigheid: zowel de pastor als de bezoeker heeft zijn kwetsbaarheid, maar ook hebben beiden hun kwaliteiten in te brengen. In kwetsbaarheid ontstaat kracht. Als je zo ontspannen met elkaar om kunt gaan, groeit vertrouwen. Deze ‘lege momenten’ vormen de basis voor empowerment,  gemeenschap en leiderschap.

 

Voor de bewoners en de pastores is dit vaak een spirituele ervaring. Deze betekenisvolle ervaringen in de dagelijkse omgang maken de groep tot een gemeenschap waarin verdriet, geloof, hoop en liefde gedeeld kunnen worden. Rituelen – zoals het aansteken van de paaskaars bij een buurtmaaltijd – helpen erbij om deze gelovige betekenis onder woorden te brengen en te verdiepen. ‘Zo wordt het spel gespeeld!’ zegt één van de bezoekers.

 

Hans Boutellier, directeur van het Verweij-Jonker Instituut onderstreepte tijdens de boekpresentatie de kracht van ‘lichte gemeenschappen’ in de huidige maatschappij. In het boek ziet hij het swingende spel van jazz-muziek terug, waarin individuele kwaliteiten tot hun recht komen: telkens nieuw, licht georkestreerd en tegelijk ook staande in een lange traditie. Theologe Maaike de Haardt prees de uitnodigende toon van het boek aan lezers en onderstreepte de ‘dag-dagelijkse spiritualiteit’.

 

De schrijfstijl – praktijkervaringen met zowel successen als breekmomenten – wil het de lezer mogelijk maken om zelf mee te denken, en levert toch ook nieuwe aanknopingspunten voor de breedte van het welzijnswerk, gelovig èn seculier.

 

Titus Schlatmann en Rob van Waarde, ‘Zo wordt het spel gespeeld’ – over empowerment en gemeenschap (Van der Ros Communicatie, Ootmarsum 2012), ISBN 978-90-812849-6-7; € 15,00; bestellen bij de boekhandel of rechtstreeks bij de uitgeverij, e-mail: pvdros@xs4all.nl.




Meer nieuws